حسن حسن زاده آملى

242

هزار و يك كلمه (فارسى)

و ليكن اين عقيده على بن ابراهيم را بهيچوجه ممكن نيست تصديق كنيم چون يقينا اصحاب پيغمبر مختار نبودند كه سور قرانيه را بميل خود تأليف كنند و هر آيه را جزء هر سوره كه مىخواهند قرار دهند بلكه تأليف سوره‌ها چنان كه گفتيم در زمان آن حضرت و بامر او بوده و از هر سوره نسخه‌ها برداشته در اطراف بلاد منتشر و در تمام مملكت عربستان آنها را با نهايت دقت از حفظ داشتند و هيچكس را ممكن نبود يك نصف آيه از بقره بردارد و در سوره مائده قرار دهد با اينكه هيچ نفع دنيوى در آن نبوده و اگر بگويند پيغمبر دستور نداد كه كدام آيه جزء كدام سوره باشد . مردم مختار بودند هر آيه را هر جا كه مىخواهند قرار دهند باز تحريف معنى ندارد زيرا كه خواندن هر آيه در هر سوره جائز است يا بگويند آن حضرت قرآن را فقط براى سه چهار نفر معدود مىخواند و براى تمام مسلمين نمىفرستاد و در تمام نواحى عربستان منتشر نمىنمود و براى سه يا چهار نفر ممكن است آيات را از محل خود تبديل كنند و اين احتمالات بر خلاف عقل و نقل و عادت است چون آن حضرت قرآن را بين مردم منتشر مىفرمود و حافظين آن از حيّز احصا بيرون بودند و عجيبتر اينكه گويد در فاتحه الكتاب صراط من انعمت عليهم بوده و تحريف نموده صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ كرده‌اند چون فاتحه الكتاب را تمام مسلمين در نماز روزى پنج مرتبه مىخواندند و اگر صراط من انعمت در بيست و سه سال زمان حيات پيغمبر خوانده مىشده نه ممكن بود كسى در آن سهو كند و صراط الذين بخواند و نه عمدا جهت داشت آن را تغيير دهند و اگر فائده هم تصور مىشد با شهادت عامه خلق تغيير آن ممكن نبود . حاصل كلام اينكه مىپرسيم پيغمبر ( ص ) وقتى قرآن نازل مىشد آن را در خفيه نگاه مىداشت يا بين مردم منتشر مىنمود البته در جواب مىگويند منتشر مىنمود باز مىپرسيم وقتى منتشر مىنمود اجازه مىداد هر آيه را جزء هر سوره بخوانند يا مقيد مىفرمود اگر بگويند مردم را آزاد مىگذاشت در اين صورت گوئيم تحريف معنى ندارد و هر آيه را در هر جا مىتوان قرائت كرد و اگر بگويند مقيد مىفرمود البته جمعى كثير كه آن حضرت را در تكاليف شاقه مانند زكات و